سلامی به گرمی دل پاک همگی شما عزیزان
پوكي استخوان
بروز شد : ۲۵/۰۲/۱۳۸۶
| شرح بيماري |
| پوكي استخوان كاهش تراكم و قدرت طبيعي استخوان كه منجر به سستي استخوان و مستعدشدن آن براي شكستگي ميشود. اين عارضه بيشتر در خانمهاي يائسه ديده ميشود. |
| علايم شايع |
| مراحل اوليه: كمردرد بدون علامت (اغلب) مراحل پيشرفته: درد ناگهاني پشت همراه به يك صداي خردشدگي كه نشانه بروز شكستگي مهرههاست. تغيير شكل ستون فقرات به صورت قوز كردن كاهش قد بروز شكستگي با ضربه خفيف، به ويژه در ناحيه استخوان ران و بازو |
| علل |
| از دست رفتن ساختار و قدرت استخواني، عوامل اين عارضه عبارتند از: كمبود طولاني مدت كلسيم و پروتئين در رژيم غذايي سطح پايين استروژن پس از يائسگي كاهش فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري با افزايش سن استعمال دخانيات (احتمالاً) مصرف داروهاي استروييد (كورتوني) بيماريهاي مزمن از جمله اعتياد به الكل كمبود ويتامينها (به ويژه ويتامين ـ ث) پركاري تيروييد سرطان زمينه ژنتيكي مساعد |
| عوامل تشديد كننده بيماري |
| جراحي برداشت تخمدانها اشعهدرماني براي سرطان تخمدان فقر تغذيهاي، به خصوص كمبود كلسيم و پروتئين رژيم غذايي نوع ساختار بدن. خانمهاي لاغر با استخوانبندي كوچك نسبت به اين عارضه مستعدترند. سابقه خانوادگي پوكي استخوان استعمال دخانيات مصرف الكل مصرف داروهاي تيروييد |
| پيشگيري |
| شروع درمان جايگزيني هورموني با بروز يائسگي در خانمها مصرف مقادير كافي كلسيم تا 1500 ميليگرم در روز با مصرف شير و فرآوردههاي لبني يا مكملهاي كلسيم ورزش منظم نظير پيادهروي تُند كه در پيشگيري از پوكي استخوان بهتر از شناست. در مورد مصرف استروژن، كلسيم و فلوريد پس از بروز يائسگي يا برداشت تخمدانها با جراحي با پزشك مشورت شود. اجتناب از عوامل تشديد كننده بيماري ذكر شده در بالا تا حدامكان |
| عواقب مورد انتظار |
| با رژيم غذايي مناسب، مكملهاي كلسيم و فلوريد، ويتامين ـ د، ورزش و استروژن ميتوان سير پوكي استخوان را متوقف كرده و احتمالاً روند آن را در جهت رسيدن به حالت طبيعي معكوس كرد. شكستگيهاي عارض شده، با درمان قابل علاج است. |
| عوارض احتمالي |
| افتادن كه باعث شكستگي، به خصوص شكستگي استخوان ران يا ستون فقرات، ميگردد. گاهي شكستگي به طور خودبهخود و بدون ضربه يا افتادن اتفاق ميافتد. درد شديد و ناتوانكننده |
| درمان |
| اصول كلي |
| - بررسيهاي پزشكي شامل راديوگرافي و تراكم نسبي استخوانها ميباشد. - درمان با هدف تخفيف درد و پيشگيري از بروز شكستگي و گاهي، بازسازي ساختار استخوانها انجام ميشود. - دوري از هر موقعيتي كه ممكن است منجر به آسيبديدگي گردد. از راه رفتن در خيابانهاي يخزده يا برروي سطوح خيس يا لغزنده خودداري كنيد. هنگام بالا يا پايين رفتن از پلكان، نردههاي پلكان را بگيريد و قبل از آن اطمينان حاصل كنيد كه نردهها به اندازه كافي محكم باشند. - در صورت تجويز استروژن، براي معاينه لگني و انجام پاپ اسمير به طور منظم به پزشك مراجعه كنيد. ماهي يك بار پستانها را از نظر وجود توده بررسي كنيد. هرگونه خونريزي يا ترشح مهبلي را به پزشك گزارش دهيد. - از كمپرس گرم يا سرد به هر شكل براي تخفيف درد استفاده كنيد. - براي خوابيدن از تشك سفت استفاده كنيد. - در صورت صلاحديد پزشك از كمربند طبي استفاده كنيد؛ وضعيت صحيح بدن را حفظ كند. - از مصرف داروهاي مؤثر بر هوشياري نظير داروهاي خوابآور و آرامبخشها، كه ممكن است باعث افتادن و بروز شكستگي گردند، خودداري كنيد. |
| داروها |
| براي درد خفيف، مصرف داروهاي بدون نسخه نظير استامينوفن ممكن است كافي باشد. مكملهاي كلسيم و ويتامين ـ د، درمان جايگزين هورموني يا فلوريد ممكن است تجويز شود. ساير داروهايي كه روند تحليل رفتن استخوان را كُند كرده يا رشد استخوان را افزايش ميدهند نيز ممكن است تجويز شوند. |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| ضمن حفظ فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري طبيعي خود از موقعيتهايي كه با خطر افتادن همراهند، اجتناب كنيد. ورزش، به خصوص ورزشهاي تحملكننده وزن نظير پيادهروي يا دويدن براي حفظ قدرت استخواني توصيه ميشود. |
| رژيم غذايي |
| از يك رژيم عادي متعادل حاوي مقادير بالاي پروتئين، كلسيم و ويتامين ـ د استفاده كنيد؛ در صورت داشتن اضافه وزن از يك رژيم لاغري استفاده كنيد. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان داراي علايم پوكي استخوان باشيد. بروز درد به ويژه پس از ضربه اگر دچار علايم جديد و غيرقابل توجيه نظير خونريزي مهبلي شده ايد داروهاي تجويز ممكن است با عوارض جانبي همراه باشند. |
نوشه شد در : ۱۳/۰۸/۱۳۸۵
آشنایی با پوکی استخوان
همه ما ميدانيم با افزايش سن، ضع ، شكستگي استخوان ها، خميدگي پشت و كوتاه شدن قد ايجاد مي گردد و اغلب به عنوان يك قسمت طبيعي از پير شدن ازآنها ياد مي شود.
اما در واقع اين علايم، نشانه هايي از يك بيماري است به نام پوكي استخوان كه اگر زودتر متوجه آن شويم مي توانيم از بروز آن پيشگيري نما ييم.
اگر اجازه دهيم پوكي استخوان پيشرفت كند و آن را درمان نكنيم، اين بيماري مي تواند باعث درد، معلوليت و مرگ افراد در سالخوردگي شود. خوشبختانه امروز، هم در ميان پزشكان و هم در ميان مردم عادي، آگاهي از اين بيماري افزايش يافته و تشخيس و درمان آن در مراحل اوليه بيماري انجام مي گردد.
پوكي استخوان يا اسم علمي آن(اوستئوپوروز) (osteoporosis) به معني پوكي شدن يا نازك شدن استخوانها به هر علتي مي باشد و در اكثر افراد يالخورده ديده ميشود. از دست رفتن استخوانها با افزايش سن يك پديده كلي مي باشد، اما وقتي كه توده استخواني به حدي مقدارش كم مي شود ه احتمال بروزشكستگي ايجاد مي گردد، يك بيماري تلقي مي شود. در افراد جوان و سالم، استخوانها قوي هستند و فقط وقتي كه با يك ضريه شديد برخورد مي كنند دچار شكستگي مي شود (مثلاٌ در يك تصادف اتومبيل). با افزايش سن و در بعضي بيماريها، استخوانها نازكترمي شوند و در نتيجه آنقدر ضعيف مي گردند كه به آساني دچار شكستگي مي شود. اين شكستگيهاي شكننده، علامت بارز پوكي استخون هستند و بخصوص در استخوانهاس مچ دست، ستون فقرات و گردن استخوان ران ديده مي شود.
خطر بروز شكستگي استخوان براثرپوكي استخوان با افزايش سن زياد مي گردد. در سن 80سالگي مي توان انتظار داشت كه ازهر3 خانم يك نفروازهر5 آقا يك نفردچارشكستگي هاي ستون فقرات شود. درسن 50 سالگي، يك خانم40 درصد احتمال دارد كه در طي باقي عمرش دچار شكستگي استخوان براثرپوكي استخوان شود. براي مردان اين احتمال 13 درصدمي باشد. در انگلستان درهرسال حدود250/000شكستگي به علت پوكي استخوان رخ مي دهد كه 60/000 مورد آن در گردن استخوان ران و 50/000 مورد آن در استخوانهاي مچ دست رخ مي دهد.
گرچه پوكي استخوان در خانمهاي سالخورده خيلي شايع است اما اين بيماري مي تواند مردان را هم گرفتار سازد و در هر سني از كودك تا بزرگسالي هم مي تواند رخ دهد. فراواني پوكي استخوان در نقاط مختلف جهان فرق مي كند ودر اروپاي غربي و آمريكاشايع تر مي باشد و افراد سفيد اروپايي و نيز آسياييها را نسبت به سياه پوستان آمرسكائي بيشتر گرفتار مي سازد.
در طي 50 سال گذشته با پيشرفت بهداشت، مردم جهان طول عمر بيشتري پيدا كرده هند و در نتيجه تعداد افراد سالخورده جهان افزايش يافته است. به همين علت تعداد شكستگي هاي استخوان بر اثر پوكي استخوان هم دو برابر يا بيشتر شده است.
درد معلوليتي كه بر اثر شكستگي هايي كه به علت پوكي استخوان پديد مي آيد باعث بروزيك مشكل بهداشتي در جمعيتهاي سالخورده جهان غرب شده است. اين شكستگي ها يك علت مهم مرگ در افراد سالخورده مي باشند و 15 تا 20 درصد كساني كه دچا شكستگي گردن
استخوان ران مي شوند درطي 6 ماه مي ميرند.
هزينهاي كه مصرف درمان شكستگي هاي ايجاد شده به علت پوكي استخوان مي شود بسيارزياد است و هر ساله ميليون ها دلار در اين موارد صرف مي شود كه با افزايش تعداد افراد سالخورده، اين مبلغ افزايش مي يابد.
شرح حال اول: بيماريهاي ايجاد كننده پوكي استخوان
فردريك از سن 16 سالگي دچار بيماري كرون ه يك بيماري التهابي روده است مي باشد. او چندين عمل جراحي انجام داده است تا قسمتهاي گرفتار روده اش را بيرون بياورد.
او همچنين نياز به مصرف داروهاي استروئيدي (كورتون دار) دارد. او در سن 22 سالگي دچار پشت درد شديدي شد كه با انجام عكسبرداري راديوگرافي مشخص گرديد كه استخوانهاي او نازك شدهاند و يكي از مهره هاي ستون فقراتش فشرده شده است. براي او تشخيص پوكي استخوان داده شده وبراي تسكين درد و جلوگيري از بيشتر شدن پوكي استخوانش، داروهايي به او داده شد. در مورد اين بيمار، پوكي استخوان به علت مصرف داروهاي كورتون دار و كاهش جذب مواد مغذي بر اثر وجود بيماري روده ها ايجاد شده است.
شرح حال دوم: پوكي استخوان بعد از يائسگي
خانم مري در 56 سالگي دچار شكستگي مچ دست شد. تا آن هنگام، حال او كاملاٌ خوب بود و قبلاٌ هيچ گونه شكستگي استخوان را تجربه نكرده بود. اين شكستگي مچ دست وقتي اتفاق افتاد كه هنگام خريد در فروشگاه به زمين خورد. او را به يك بيمارستان رساندند و برايش گچ گرفته شد. چند هفته بعد كه او به ارتوپد مراجعه نمود تا ببيند آيا استخوانهايش جوش خورده است يا نه، براي او آزمايش اندازه گيري تراكم استخوان در خواست شد. در اين آزمايش ديده شد كه دچار پوكي استخوان است، بنا براين براي او هورمون درماني آغاز شد. ازآنجائي كه هيچ علت خاصي به غير از يائسگي براي پوكي استخوان اين خانم يافت نشد، يائسگي راعلت بروز پوكي استخوان دانستند.
شرح حال سوم: يائسگي زودهنگام
خانم سينتيا 70 ساله، براي اينكه در عرض يكسال قدش چند سانتي متركوتاهتر شده است به پزشك مراجعه نمود. او همچنين متجه شده بود كه پشتش خميده شده وشكمش به سمت جلو آمده و خطر كمراو از بين رفته است. فعاليتهاي روزانه مثل ار در خانه يا خريد براي او مشكل شده بود چون وقتي زياد به حالت ايستاده قرار مي گرفت پشتش دچار درد مي شد. با وجود اينكه حال مومي اوقبل از اين مسئله خوب بود اما او در سن 41 سالگي به يائسگي زود هنگام دچار شده بود و در آن هنگام به او توصيه نشده بود كه از هورمون درماني استفاده كند. عكسبرداري راديوگرافي نشان داد كه او به پوكي استخوان ستون فقرلت مبتلا شده است. براي پيشگيري از پيشرفت اين بيماري، براي او يك سري فيزيوتراپي و داروهايي تجويز شد تا استخوانهايش بيش از اين ازدست نرود. در اين مورد، يائسگي زود هنگام علت بروز پوكي استخوان تشخيص داده شد.