ژنیکوماستی چیست؟
اصطلاح ژنیکوماستی از کلمات یونانی gyne به معنی زن و mastos به معنی پستان منشأ گرفته و در اصلاح طب پزشکی به بزرگی غیرطبیعی پستان در مردان اطلاق میشود. این شرایط به طور طبیعی در نوزادن،نوجوانان و افراد مسن به وجود میآید اما در نوجوانان بسیار شایع بوده(69-4%) و حدود 90% موارد علایم طی چند ماه یا پس از اتمام دوره نوجوانی از بین میرود. در 10% موارد علایم برطرف نشده و نیازمند مداخله درمانی یا جراحی است.
pseudogynecomastia یا lipomastia شرایطی است در مردان چاق که تجمع چربی در ناحیه ساب آرئولار بدون تکثیر بافت غددی باعث بزرگی پستانها میشود.در برخی موارد کاهش وزن باعث برطرف شدن این وضعیت میشود
ورزشهایی از قبیل شناکردن و وزنه برداری نیز باعث بزرگی پستان میشوند که اینگونه موارد باید از ژنیکوماستی افتراق داده شوند.
چه عواملی باعث ژنیکوماستی میشوند؟
- بلوغ (متوسط سن سیزده سالگی در پسران) – 25% موارد
- مصرف استروئید
- مصرف ماری جوانا و هروئین
- مصرف مزمن الکل
- تومورها(آدرنال و هیپوفیز)
- اختلالات ژنتیکی
- بیماریهای مزمن کبدی (8%)
- اثرات جانبی برخی داروها ترکیبات حاوی استروژن، کلومیفن، پروژسترون، گونادوتروپینها، کتوکونازول، سایمتیدین، مترونیدازول،ایزونیازید،متیل دوپا،کاپتوپریل،داروهای ضدافسردگی سه حلقه ای،دیازپام (25-10%)
- سندرم کلاین فلتر
- سندرم ژیلبرت
- افزایش سن
-هرمافرودیسم
- ژنیکوماستی ایدیوپاتیک(بدون علت مشخص) که مسئول 85% موارد مداخله جراحی است.
بیماران معمولا با بزرگی بافت پستان که در یک سوم موارد غیرقرینه است مراجعه میکنند.بزرگی معمولاً مرکزی و قرینه است . در یک سوم موارد نیز حساسیت در لمس پستان وجود دارد.
بر اساس طبقه بندی که در سال 1973 توسط سیمون انجام شده بیماران بر اساس اندازه ژنیکوماستی به سه گروه طبقه بندی میشوند.گروه 1 بزرگی خفیف اما قابل دید پستانها بدون افزایش پوست سینه را دارند.گروه 2A بزرگی متوسط سینه بدون افزایش پوست و گروه 2B بزرگی متوسط سینه همراه با افزایش خفیف پوست سینه و گروه 3 بزرگی شدید همراه با برآمدگی پوستی سینه را دارند. بیماران گروه سوم نیازمند به برش و برداشت پوست اضافه هستند.