فصل تابستان است و بيش از هر زمان ديگري احتمال گزش جانوران سمي وجود دارد. حدوداً 2500 نوع مار از انواع سمي، نيمه سمي و غيرسمي در ايران شناخته شده است. براي پيشگيري از گزش مارها مراقب جايي كه پا يا دست خود را قرار مي دهيد باشيد. مكاني كه در آن بازي مي كنيد يا مي نشينيد ممكن است محل زندگي يا رفت و آمد اين جانوران باشد. در مناطق مارخيز، بيش از پيش مراقب كودكان خود باشيد. مارها معمولا در فصل تابستان، بهار و پاييز در مكانهاي سايه دار و خنك و در فصل زمستان، درون غارها و تونل معادن زندگي مي كنند. 72 درصد از مارگزيدگي ها در تاريكي (نيم ساعت قبل از غروب آفتاب تا 2 ساعت بعد از آن) رخ مي دهد. هيچگاه تلاشي براي به دام انداختن مارها يا تخريب لانه آنها انجام ندهيد.

علائم گزش مارها شامل درد و حساسيت محل گزش به صورت دردهاي تيز و سوزاننده كه در عرض 5 تا 10 دقيقه ظاهر مي شود، سپس تورم در محل گزيدگي 30 دقيقه تا 4 ساعت بعد از گزش ايجاد مي شود و ممكن است در عرض 12 تا 24 ساعت افزايش يافته و كل اندام مبتلا را درگير كند. همچنين تاول و وزيكول (جوش هاي آب دار) 24 تا 36 ساعت پس از گزيدگي تاول هاي كوچك ممكن است در محل ايجاد شوند، بعد از آن هم تهوع و استفراغ، بي حسي در اطراف دهان، صورت، پوست سر و گزگز نوك انگشتان، تب و لرز، تعريق، ضعف و بي حالي، سرگيجه و حتي سنكوپ ايجاد مي شود. اختلالات انعقادي خون، يكي از مشخص ترين و مهمترين علائم و نشانه هاي  گزش افعي ها بوده و به صورت خونريزي از بيني، وجود خون در خلط، خون در ادرار، خون در مدفوع، خونريزي هاي شكمي، داخل چشمي و مغزي بروز مي كند.

فراموش نكنيد كه گزش افعي ها با خطر جدي همراه است. بنابراين در اسرع وقت به دنبال مراقبت هاي پزشكي باشيد. مصدوم را سريعاً از محل حادثه دور كنيد. آرام باشيد و بيمار را نيز آرام كنيد و زخم مصدوم را با آب و صابون بشوئيد.

نكته ديگر اينكه عضو گزيده شده را بايد بي حركت و هم سطح يا كمي پائين تر از سطح قلب نگه داشت. بستن تسمه لاستيكي (گارو)، ريسمان يا طناب و نظاير آنها در محل بالاي گزيدگي به ويژه اگر محل گزيدگي در دست ها يا پاها باشد، هم ضروري است. بستن گارو نبايد آنقدر سفت باشد كه جريان خون را مختل كند. از سرد كردن و كمپرس كردن عضو گزيده شده با آب سرد يا يخ خودداري كنيد. در صورتي كه انتقال بيمار به بيمارستان بيش از يك ساعت طول مي كشد، اقدام به ايجاد يك برش به موازات محور گزيده شده به طول تقريبي 6 تا 7 ميلي متر و عمق 3 ميلي متر نموده و با دهان به مدت 30 تا 60 دقيقه عمل مكش را انجام دهيد. در صورت وجود زخم در محوطه دهان از انجام مكش با دهان خودداري كنيد.

درمان انتخابي پس از رسيدن به بيمارستان تجويز پادزهر تا 4 ساعت اول پس از گزش است. تا 24 ساعت پس از گزيدگي هم پادزهر قابل استفاده است، البته شايد نياز به تجويز آنتي بيوتيك و واكسن كزاز هم باشد.