نگاهي كوتاه به وضعيت ايدز در جهان
تقريباً حدود 6/38 ميليون(4/33 ميليون تا 46 ميليون) نفر در سراسر جهان در سال 2005، به ويروس HIV آلوده بودند. حدود 1/4 ميليون (4/3 ميليون تا 2/6 ميليون) نفر در اين سال به آلوده شدند و حدود 8/2 ميليون(4/2 ميليون تا 3/3 ميليون) نفر در اين سال جان خود را در اثر بيماري ايدز از دست دادند. در حقيقت بطور متوسط روزانه 8000 نفر از اين بيماري مي ميرند.
تصوير1 درصد شيوع ايدز در جمعيت بزرگسال جهان (2005)
تصوير2 تعداد تخميني مبتلايان به ايدز و ميزان شيوع آن در بزرگسالان
شيوع HIV (تعداد افرادي كه در يك سال به HIV آلوده شدند به نسبت افراد آلوده قبلي) عليرغم افزايش شيوع در برخي از كشورها، در سالهاي آخر دهه نود به منتهاي درجه خود رسيد و پس از آن ثابت ماند. در برخي كشورها اين روند مطلوب به تغييرات رفتاري و برنامههاي پيشگيرانه نسبت داده ميشود.
تغييرات در شيوع همراه با افزايش مرگ و مير در اثر ايدز باعث شد كه شيوع HIV (نسبت افراد آلوده به HIV) در جهان در يك سطح باقي بماند. هر چند، افزايش تعداد افراد آلوده به ويروس HIV ، با توجه به افزايش جمعيت و اخيراً تاثيرات آنتيريتروويرال درماني (ART) در افزايش طول عمر، ادامه دارد. همچنين در آفريقاي زير صحرا، منطقهاي با بيشترين شيوع بيماري ايدز، دادهها بيانگر آنند كه نسبت شيوع HIV در بيشتر كشورهاي منطقه به بيشترين حد خود رسيده است. هر چند، شيوع بيماري در اين منطقه بسيار متفاوت است و مخصوصاً در جنوب آفريقا بسيار شديد است.
دادههاي جديد بر عدم تناسب و تاثير زياد شيوع ايدز بر زنان تاكيد دارد، مخصوصاً در آفريقاي زير صحرا كه به طور متوسط در برابر هر دو مرد، سه زن به ويروس HIV آلوده است. در ميان جوانان 15 تا 24 سال، اين نسبت به طور قابل ملاحظهاي افزايش مييابد (سه زن جوان در برابر هر مرد جوان).
دادههاي اميدواركننده، كاهش اخير شيوع HIV در دو كشور زير صحراي آفريقا (كنيا و زيمباوه)، مناطق شهري بوركينافاسو و همچنين هاييتي است. در كنار آن نشانههايي از تغيير رفتاري قابل توجه وجود دارد كه شامل افزايش مصرف كاندوم، تعداد كمتر شركاي جنسي و به تاخير انداختن آغاز روابط جنسي ميشود. در بيشتر كشورهاي آفريقاي زير صحرا به نظر ميرسد كه شيوع بيماري در يك سطح باقي مانده است، به استثنا بيشتر مناطق جنوب آفريقا كه سطح شيوع افزايش يافته است.
همچنين، شيوع HIV در چهار ايالت هند، شامل تاميلنادو، كاهش يافته است. در اين ايالات تلاشهاي پيشگيرانه در اواخر دهه نود افزايش چشمگيري داشته است. در كامبوج و تايلند، روند يكنواخت كاهش شيوع HIV ادامه دارد. هر چند، شيوع HIV در برخي از كشورها مخصوصاً در چين، اندونزي، گينهنو و ويتنام در حال افزايش است. نشانههايي از افزايش ناگهاني شيوع HIV در بنگلادش و پاكستان نيز به چشم ميخورد.
اكثر افراد آلوده به ويروس HIV در شرق و مركز آسيا، ساكن دو كشور هستند؛ اوكراين، كه افزايش ساليانه تعداد افراد شناخته شده آلوده به HIV در آن ادامه دارد و روسيه، كه شيوع بيماري ايدز در آن از بقيه كشورهاي اروپايي بيشتر است.
به طور همزمان، شواهد شروع مجدد شيوع بيماري در ايالات متحده آمريكا و برخي از كشورهاي اروپايي، در ميان مردان همجنسباز و به طور گستردهاي شيوع پنهان در ميان همتايان آمريكاي لاتين و آسياييشان را نشان ميدهد.
تا دسامبر 2005، بيش از 3/1 ميليون نفر در كشورهايي با درآمد پايين و متوسط از آنتيريتروويرال درماني برخوردار شدند، در دو سال قبل اين ميزان تقريباً چهارصد هزار نفر بود. بين سالهاي 2003 تا 2005 در آفريقاي زير صحرا، تعداد افرادي كه از درمان استفاده كردند بيش از 8 برابر شد (از صدهزار نفر به 810 هزار نفر) و در سال 2005 اين مقدار به بيش از دو برابر افزايش يافت. بيشتر اين روند در نتيجه افزايش دسترسي به درمان در چند كشور به ويژه بوتسوانا، كنيا، آفريقاي جنوبي، اوگاندا و زامبيا بود. در سال 2005 تعداد افرادي كه در آسيا از آنتيريتروويرال درماني استفاده كردند تقريباً سه برابر شد و به حدود180 هزار نفر رسيد.
در تصاوير 1 و 2 و جدول1شيوع اين اپيدمي مهلك به تصوير كشيده شده است.
بيماري ايدز در آسيا
آخرين تخمينها نشان دهنده آن است كه حدود 3/8 ميليون (7/5 ميليون تا 5/12 ميليون) نفر فرد آلوده به ويروس HIV در پايان سال 2005 در آسيا زندگي ميكردند كه 4/2 ميليون (5/1ميليون تا 8/3 ميليون) نفر ايشان را زنان بالغ تشكيل ميدادند و بيش از دو سوم آنها در كشور هندوستان سكني داشتند. در آسيا، حدود 180 هزار (75 هزار تا 390 هزار) كودك آلوده به ويروس ايدز زندگي ميكنند. در اين منطقه تقريباً 930 هزار (620 هزار تا 4/2 ميليون) نفر به تازگي در سال 2005 آلوده به HIV شدند. در حالي كه ايدز جان 600 هزار (400 هزار تا 850 هزار) نفر را گرفته است (تصوير3).
تعداد افرادي كه به آنتيريتروويرال درماني دسترسي دارند از 70 هزار نفر در سال 2003 به 180 هزار نفر در پايان سال 2005 افزايش يافته است. در آسيا، در حدود يك ششم و يا 16% از افرادي كه به اين نوع درمان نياز دارند، بدان دست مييابند. در حالي كه تايلند شاهد بيشترين پيشرفت در گسترش پوشش درماني است، هند كه بيش از 70% كل نياز به درمان در منطقه را داراست در گستره پوشش درماني زير 15% باقي مانده است.
تصوير3 درصد شيوع ايدز در جمعيت بزرگسال آسيا و اقيانوسيه (2005)