«كودكان چقدر حق دارند درباره مسائل جنسي بدانند؟» اين سوالي است كه بيشتر پدر و مادرها دستكم يك بار در مواجهه با سوالهاي كودكانشان از خود پرسيدهاند و نكته تاسفآور اينجاست كه جواب خيلي از آنها به اين سوال يك جمله كوتاه و دردسرساز است: «فعلا قدغن!»
گاهي وقتها، وحشت ما از خط قرمزهاي شرعي و عرفي آنقدر زياد است كه نهتنها ترجيح ميدهيم هرگز به حوالي آنها نزديك نشويم؛ بلكه حتي محافظهكاري را به حدي ميرسانيم كه از شرع و عرف هم پيشي ميگيريم و سختگيرانهتر از آنها عمل ميكنيم.
يكي از اين خط قرمزها، مسائل جنسي و آموزش آنها به كودكان است كه در صورت بيتوجهي والدين، ممكن است آنها و فرزندانشان را در آينده با مشكلات جدي مواجه كند.
چه وقت؟
دكتر رسول روشن، روانشناس كلينيك خانواده و سلامت جنسي در گفتگو با خبرنگارجامجم تاكيد ميكند: غريزه جنسي به عنوان يكي از غرايز طبيعي بشر نياز به تربيت شدن و پرورش دارد و قابل چشمپوشي نيست.
به گفته روانشناسان، بهترين زمان براي توضيح درباره مسائل جنسي زماني است كه كودكان اولين سوالهاي خويش را در اين باره مطرح ميكنند، با اين حال بهتر است اين پاسخها در قالبي غيرمستقيم و كمتر با پرداختن به همه جزييات مطرح شوند.
عضو هيات علمي دانشگاه شاهد، زمان آغاز آموزشهاي جنسي به كودكان را مربوط به سني خاص نميداند و معتقد است: تنها تفاوت اين نياز با نيازهاي ديگر، شيوه متفاوت آموزش آن است.
وي درباره شيوه متفاوت آموزش مسائل جنسي به كودكان توضيح ميدهد: اولين قدم براي آشنا كردن كودكان با مسائل جنسي، آموزش چگونگي برقراري ارتباط عاطفي به آنهاست.
رابطه عاطفي مطلوب و كافي با مادر، آموزش دوست داشتن و دوست داشته شدن و بخصوص ياددادن نحوه صحيح ابراز عواطف به كودكان، همگي بخشي از آموزشهايي هستند كه ميتواند كودكان را براي مواجهه با مسائل جنسي در آينده آماده كند. درمانگر كلينيك سلامت جنسي و خانواده، با تاكيد بر غيرمستقيم بودن آموزشها به كودكان در اين حوزه مثال ميزند: از حدود 6 سالگي كه كودكان به تفاوتهاي جنسي خود با همسالان پي ميبرند، ميتوان براي پاسخگويي به كنجكاويهاي آنان از روايت داستانهايي با اشاره به مضمون هويت جنسي استفاده كرد.
حيطه سني 6 تا 12 سال، زماني است كه به گفته اين روانشناس، كودك در آن، دوران نهفتگي جنسي را طي ميكند و والدين ميتوانند از اين فرصت براي آموزش ارزشهاي اجتماعي و مسائل اخلاقي بين دو جنس مخالف استفاده كنند.
به گفته اين عضو هيات علمي دانشگاه شاهد، كودكاني نيز وجود دارند كه زودتر از موعد مقرر، كنجكاويهاي جنسي را آغاز ميكنند كه در اين صورت والدين بايد درباره آنان با روانشناس مشورت كنند تا با روشهايي از قبيل بازيدرماني و.... از ايجاد پيامدهايي منفي در آينده جلوگيري كنند.
چرا بايد بدانند؟
روشن با اشاره به اين كه در كشورمان آگاهسازي كودكان نسبت به هويت جنسي بسيار محدود است و كودكان تنها در قالب جشنهاي شرعي مانند جشن تكليف و... تا حدي با اين مقوله آشنا ميشوند، ميگويد: ناآگاهي در زمينه مسائل جنسي و نفي مطلق آن، كودكان را كنجكاوتر ميكند و ممكن است آنان را به برقراري رابطه زودهنگام با جنس مخالف تحريك كند.
از سوي ديگر ناآگاهي كودكان در اين زمينه گاه به سوءاستفاده جنسي بزرگسالان از آنان منجر ميشود و در مواردي آنان را به سوي دوگانگي جنسي در بلوغ سوق ميدهد.
اما مهمترين نكتهاي كه درمانگر كلينيك سلامت جنسي و خانواده را به تاكيد بر آموزشهاي حساب شده جنسي به كودكان واميدارد، رضايت آنان از زندگي زناشويي در بزرگسالي است.
روشن اين باور را با يك سوال مطرح ميكند و ميپرسد: «چطور فرزندانمان را از دانستن درباره يكي از غرايز طبيعي بشر محروم ميكنيم و آن را امري ممنوع و قبيح جلوه ميدهيم؛ اما در بزرگسالي از آنان انتظار داريم پس از ازدواج، روابط زناشويي موفق داشته باشند؟»
منبع جام جم آنلاین