اضافه وزن و چاقي در کودکان و نوجوانان

* مشکلات اضافه وزن و چاقي در کودکان و نوجوانان

• عوامل خطرساز براي بيماريهاي قلبي مثل کلسترول بالا و فشار خون بالا ، در کودکان يا نوجوانان چاق نسبت به همسالان غيرچاق خود بيشتر ديده مي شود .

• تيپ ۲ ديابت که سابقاً در بالغين ديده مي شد امروزه در کودکان و نوجوانان شيوع چشمگيري پيدا کرده است.

• چاقي و اضافه وزن با بوجود آمدن ديابت نوع ۲ رابطه نزديک دارند .

• خطر چاقي و اضافه وزن بزرگسالي در کسانيکه در کودکي يا نوجواني اضافه وزن داشته اند ۷۰ درصد بيشتر است . اين خطر اگر پدر يا مادر فرد نيز دچار چاقي و اضافه وزن باشند بيشتر خواهد بود .

• بالغين چاق و داراي اضافه وزن در خطر بيشتري براي ابتلا به بيماريهاي قلبي عروقي - ديابت نوع ۲ - فشار خون بالا و بعضي از انواع سرطان خواهند بود .

• يکي از اثرات مهم داشتن اضافه وزن در کودکان ، کاهش اعتماد به نفس و گوشه گيري و دپرسيون در آنها است چرا که آنها مانند همسالان خود نمي توانند در بازيهاي گروهي موفق باشند و حتي از سوي همسالان خود مورد تمسخر واقع مي شوند .

•  

* دلايل اضافه وزن و چاقي

• مسائل ژنتيکي و سبک زندگي و چگونگي تغذيه عوامل تعيين کننده وزن کودک هستند .

• نداشتن فعاليت بدني کافي و الگوهاي تغذيه اي نامناسب نقش اصلي در اضافه وزن کودک دارند .

• الگوي زندگي امروزي از فعاليت بدني آدمها بسيار کاسته است .

• تلويزيون ، کامپيوتر ، بازيهاي ويدوئويي ، جايگزين بازيهاي کودکان و فعاليت بدني آنها را شده است .

* تعيين مقدار اضافه وزن در کودکان و نوجوانان

• مراجعه به پزشکان و متخصصان تغذيه در جهت تعيين ميزان اضافه وزن توصيه مي شود .

• BMI يا شاخص توده بدني با اندازه گيري قد و وزن محاسبه مي شود و با مقادير جداول رشد با توجه به سن و جنس کودک مقايسه مي شود .

•  

* توصيه هاي عمومي

• کودکان داراي اضافه وزن نيازمند حمايت هاي رواني خاصي از سوي والدينشان هستند ، آنها را مي بايد از اينکه دوستشان مي داريد و مورد پذيرششان هستيد چه چاق باشند چه نباشند مطمئن سازيد .

• سعي کنيد فرزند شما احساس تفاوت با ديگر فرزندانتان نکند بجاي آنکه مستقيماً روي اضافه وزن او متمرکز شويد  به تدريج با تغيير الگوي غذايي و فعاليت بدني ،‌ اضافه وزن او را اصلاح کنيد .

• سعي کنيد مدل خوبي براي فرزندتان باشيد . فرزندتان قبل از هر چيز به سبک زندگي شما نگاه مي کند . اگر عادات غذايي سالم داشته باشيد و اهل ورزش باشيد فرزندتان نيز از شما ياد خواهد گرفت .

• بايد بدانيد که يک هدف مناسب براي اصلاح اضافه وزن يک کودک حفظ وزن فعلي است تا به مرور زمان با افزايش قدي اضافه وزن او جبران شود .

* پيشنهاداتي براي فعاليت بدني

• فعال و شاداب باشيد . توصيه مي شود که بزرگسالان حداقل روزي ۳۰ دقيقه و کودکان ۶۰دقيقه بدوند تا فعاليت بدني متوسط داشته باشند . براي آنانکه مي خواهند اضافه وزنشان را کاهش دهند يا از اضافه شدن وزنشان جلوگيري کنند فعاليت بدني بيشتري توصيه مي شود .

• خانواده ها مي بايد براي فعاليت بدني افرادشان برنامه اي لذت بخش و قابل اجرا تهيه کنند . تا همه اعضاي خانواده بدون غفلت به ورزش و شادي بپردازند .

• خانواده ها مي بايد محيط امن براي فرزندان و دوستانشان فراهم کنند تا بتواند با خيال راحت با هم بازي کنند . بازيهاي دسته جمعي و نيز شنا و دوچرخه سواري و اسکيت توصيه مي شود .

• خانواده ها مي بايد بر روي فعاليت هاي نشسته فرزندانشان نظارت داشته باشند .آنها مي بايد ديدن تلويزيون ، بازيهاي کامپيوتري و ... را محدود کنند .  تماشاي تلويزيون را به روزي کمتر از ۲ ساعت محدود کنيد .

•  

* پيشنهاداتي براي رژيم غذايي سالم

• فرزندانتان را آموزش دهيد به هنگام گرسنه شدن ، غذا بخورند و به آهستگي غذا بخورند .

• تا آنجا که ممکن است افراد خانواده سعي کنند با هم غذا بخورند .

• از اجبار کردن افراد خانواده به خوردن يک غذاي خاص پرهيز کنيد .

• مقدار چربي و کالري مصرفي را بدقت چک کنيد . غذاهاي پرچربي بدليل کالري بالاي چربي احتمال چاقي و بسياري از بيماريها را زياد مي کند .

• هيچگاه براي فرزندانتان برنامه غذايي اجباري تعيين نکنيد .

• از غذا و خوردني ها به عنوان پاداش براي کودکانتان استفاده نکنيد .

• منع غذا و خوردن را به عنوان تنبيه کودکتان بکار نبريد .

• کودکان مي بايد تشويق به خوردن آب و شير شوند . بهتر است از ساير نوشيدني ها بدليل مواد افزودني پرهيز شود .

• به آنچه به عنوان چاشت يا ميان وعده مي خوريد دقت داشته باشيد . چرا که همان حجم کم غذا اغلب اوقات بسيار پرکالري است و موجبات چاقي را فراهم مي کند .

• يخچالتان را با غذاهاي کم چرب ، شير کم چرب ، ميوه جات تازه پرکنيد .

• اکثر نوشيدني ها حاوي مقادير زيادي شکر ، مواد افزودني و رنگهاي شيميايي هستند و مواد مغذي چنداني ندارند .

• سعي کنيد روزانه ميوه جات و سبزيجات را به اندازه کافي مصرف کنيد .

• از خوردن غذا به هنگام تماشاي تلويزيون پرهيز کنيد .

• صبحانه يک وعده غذايي مهم و شايد مهمترين وعده غذايي به شمار مي رود . يک روز خوب با صبحانه خوب شروع مي شود . داشتن صبحانه کافي وسالم به داشتن يک وزن متعادل و مناسب کمک زيادي مي کند .

اگر کودک شما اضافه وزن دارد :

• بسياري از کودکاني که اضافه وزن دارند از آنجا که در حال رشد هستند نياز به کاهش وزن ندارند . اما مي توان اضافه  شدن وزن آنها را کنترل کرد تا با رشد قدي که دارند به وزن متعادلشان برسند .

• رژيم غذايي فرزندتان مي بايد از لحاظ مواد غذايي لازم براي رشد کودکتان کامل و مطمئن باشد . رژيم غذايي کودکتان بايد سرشار از ويتامين ها ، پروتئين ها و مواد معدني باشد . کاهش وزن تنها متوجه کم کردن مقدار کالري ( انرژي ) غذا است نه کم کردن مواد غذايي ضروري .

• حتي در مواردي که اضافه وزن زياد است کاهش وزن مي بايد به تدريج صورت گيرد . تغيير شديد و ناگهاني رژيم غذايي يا استفاده از قرصها اصلاً توصيه نمي شود .

• اگر کاهش اضافه وزن تنها با تمرکز بر روي رژيم غذايي باشد اغلب اوقات ناموفق خواهد بود و بعد از مدتي دوباره دچار اضافه وزن خواهيد شد .

• لازم است در کنار توجه به رژيم غذايي حتماً کودکتان را به فعاليت و بازي تشويق کنيد .

• براي کنترل وزن همه عمر بايد تلاش کنيد .

• برنامه کاهش وزن در کودکان حتماً مي بايد زير نظر پزشک صورت گيرد .