جذام ( بيماري هانسن )

جذام يک بيماري عفوني مزمن است که پوست و اعصاب محيطي را درگير مي کند ولي محدوده وسيعي از تظاهرات باليني را شامل مي شود . ۹۵٪  از افراد نسبت به اين بيماري ايمني طبيعي داشته و اصلاً به آن مبتلا نمي شوند . حدود ۲-۱ ميليون نفر در دنيا از عوارض اين بيماري رنج مي برند .

* شيوع : اين بيماري در ۹۱ کشور دنيا ديده مي شود ولي ۷۰٪ موارد جذام در سه کشور هند ، ميانمار و نپال قرار دارد .

* عامل بيماري : نوعي باکتري با عنوان مايکوباکتريوم لپره مي باشد که رشدي بسيار آهسته دارد.

* انتقال : انتقال جذام تنها در ارتباطات نزديک طولاني مدت در يک محيط سربسته ممکن است ، به شرطي که شخص بيمار تحت درمان نباشد . بيمار از طريق عطسه يا سرفه در فضاي محدود بيماري را انتقال مي دهد . اين بيماري از طريق آميزشي و از مادر به جنين در بارداري منتقل نمي شود .

* علائم : عموماً اولين علامت بيماري در نقاطي از پوست ظاهر مي شود که کمي قرمز و سياه تر و يا کم رنگ تر از پوست طبيعي مي شود . اين نقاط ممکن است بي حسي و عدم رويش مو در محل را به همراه داشته باشند .

در بعضي از بيماران ممکن است تنها انگشتان دستها و پاها دچار بي حسي شوند .

در صورت عدم درمان علائم زير را در ادامه خواهيم داشت :

۱ - دستها و پاها : بي حسي دستها و پاها باعث مي شود در سوختن يا بريدنهاي مکرر شخص احساس درد نکند که منجر به ايجاد ضايعات دائمي مي شود . در ادامه عفونت هم به اين زخمها افزوده شده  گاهي حتي نياز به قطع عضو حس مي شود .

۲ - چشم ها : حمله به اعصاب چشم توسط باکتري جذام باعث از بين رفتن رفلکس پلک زدن شده که به اين ترتيب محافظ اصلي چشم در مقابل صدمات و خشک شدن چشم از ميان برداشته شده و در ادامه ممکن است شخص دچار کوري شود .

۳ - صورت : تخريب مخاط بيني به تدريج منجر به از بين رفتن حالت طبيعي بيني و صورت مي شود . اين بيماري کلاً به دو نوع توبرکلوئيد و لپروماتوز تقسيم بندي مي شود .

* تشخيص : تشخيص جذام بر اساس شرح حال و انجام موارد زير است :

• تست جلدي لپرومين که براي افتراق دو نوع بيماري اهميت دارد .

• جدا کردن باکتري از ضايعات پوستي

*‌ درمان : خبر بسيار خوب اين است که جذام کاملاً قابل درمان است و اگر در مراحل ابتدايي بيماري درمان صورت پذيرد هيچگونه عارضه اي را شاهد نخواهيم بود .

از سال ۱۹۸۱ سازمان جهاني بهداشت درمان ترکيبي جذام را معرفي کرده است . که اين درمان شامل مصرف چند آنتي بيوتيک براي ۱۲-۶ ماه مي شود .

پس از شروع درمان ، اين بيماري مطمئناً به کسانيکه مستعد به ابتلا به اين بيماري هم هستند ( ۵٪   جامعه ) منتقل نمي شود .