براي اكثر والدين، داشتن فرزند تجربه شيريني است اما از هر پنج مادر، يك نفر بعد از زايمان احساس غمگيني و اندوه را تجربه مي كند.
پدر و مادري كه به تازگي صاحب فرزند شده اند نياز دارند تا خود را با مسئوليت و تغيير شيوه زندگي كه با آمدن نوزاد جديد به وجود مي آيد، مطابقت دهند.
براي مادران تغييرات بدني و فيزيكي در طول دوران حاملگي و بعد از آن نيز مطرح است. بنابراين پدران و مادران بايد بتوانند در اين دوران كه با تغييرات همراه شده، خود را دريابند.
در 10 روز اول بعد از زايمان، تقريباً دو سوم مادران احساس بي حالي و شكنندگي مي كنند. در بسياري از مادران ديده شده كه حدود روز سوم، احساس غمگيني دارند و به راحتي اشكشان سرازير مي شود. اين احساسات كاملاً طبيعي و شايع بوده و اندوه بعد از زايمان ناميده مي شود.
اين علائم بيشتر به واسطه خستگي، استرس هاي زايمان و تغييرات هورموني عارض مي شود و خيلي عميق نيست و سريع هم برطرف مي شود و احتياج به درمان خاصي ندارد.
اكثر مادران جوان تركيبي از احساسات مختلف را تجربه مي كنند كه غمگيني نيز يكي از آنهاست.

چگونه افسردگي بعد از زايمان را تشخيص دهيم؟
گاهي غمگيني يا اندوه بعد از زايمان عميق و طولاني تر از معمول مي شود. اگر اين احساس ادامه پيدا كند مادر به افسردگي بعد از زايمان مبتلا شده است.
اين حالت ممكن است تا يك سال هم بروز كند اما اغلب در همان هفته هاي اول بعد از زايمان خود را نشان مي دهد.
اگر حالات افسردگي جدي شود و بيشتر از دو هفته طول بكشد به طوري كه انجام كارهاي روزانه مادر را مختل كند، اصطلاحاً افسردگي بعد از زايمان ناميده مي شود كه ممكن است از چند هفته تا چند ماه هم طول بكشد. احتمال افسردگي بعد از زايمان در تمام زايمان ها يكسان است.

علايم افسردگي بعد از زايمان
گريه كردن بدون هيچ دليل مشخصي، اضطراب زياد، بي قراري، رنجش و خشم، عدم اعتماد به نفس، عدم علاقه به نوزاد، خانواده، دوستان و به طور كلي زندگي، تحليل قوا و مشكلات خواب و يا حتي بي خوابي، عدم تمركز و آشفتگي، پرخوري و يا بي اشتهايي، اخطار صدمه زني به نوزاد و يا ديگران، اخطار خودكشي، ترس از به خطر افتادن سلامت خود، نوزاد يا اطرافيان، احساس بي كفايتي، شكست و عدم توانايي در تطابق با شرايط جديد، عدم تمايلات جنسي به مدت طولاني (غالباً بيش از 6 ماه بعد از زايمان) از علايم افسردگي بعد از زايمان است.
گفتني است كه بسياري از زنان ممكن است بعضي از اين علامات را داشته باشند اما افسرده نباشند. به هرحال اگر مادري هركدام از اين علامات را داشته باشد بهتر است به پزشك و يا مراكز پزشكي مراجعه نمايد، شايد افسردگي بعد از زايمان باشد.

علل افسردگي بعد از زايمان چيست؟
افسردگي بعد از زايمان فرآيندي پيچيده است و مي تواند تمام زنان را در سنين مختلف با فرهنگهاي مختلف و كلاسهاي اجتماعي متفاوت گرفتار كند. در حقيقت كسي نمي داند علت واقعي اين افسردگي چيست اما مادراني كه اين مشكل را داشته اند، غالباً اين موارد را گزارش كرده اند: احساس منزوي بودن و يا نداشتن حامي، مشكلات ارتباطي با همسر، خستگي و تحليل قوا، موضوعات استرس زا در زندگي همانند اسباب كشي، طلاق و يا مرگ نزديكان، احساس ناراحتي هاي جسمي، عدم فرصت كافي براي خلوت كردن با خود، مشكلات حين يا بعد از زايمان، سابقه ارتباط ضعيف با ديگران و داشتن نوزاد نارس يا مشكل دار.
لازم به ذكر است مادراني كه سابقه افسردگي در خانواده آنها ديده مي شود در مقايسه با مادران ديگر بيشتر در معرض افسردگي بعد از زايمان قرار دارند.

براي درمان احساس افسردگي چه كارهايي بايد انجام داد؟
اولين گام در ارتباط با افسردگي، تشخيص مشكل است. بسياري از مادران نمي توانند راحت در مورد احساساتشان با ديگران صحبت كنند. بنابراين به واسطه داشتن احساس افسردگي نبايد شرمنده بود. در مورد اين احساسات صحبت با پزشكان، مشورت با مراكز بهداشتي، ريلكسيشن و درمان دارويي راه حل مناسبي است.
همچنين مادران براي تطبيق با شرايط بايد انتظارات واقع بينانه داشته باشند، مراقب خودشان باشند، احساساتشان را بيان كنند و با كمك گرفتن از اطرافيان مانند خانواده و همچنين شوهرانشان به حل اين معضل كمك كنند.
گفتني است بسياري از مادران و خانواده ها، افسردگي بعد از زايمان را تشخيص نمي دهند و اطلاعاتي هم در اين مورد ندارند. حتي اگر فردي مطمئن نيست كه حالت هايش به افسردگي بعد از زايمان مربوط مي شود يا خير، بهتر است هرچه سريعتر در جهت رفع آن بكوشد. كمك گرفتن جهت رفع مشكل و درمان زود هنگام، آدمي را از چنگال هر نوع افسردگي مي رهاند و نشاط و لذت از زندگي را به ارمغان خواهد آورد.