موسيقي، بيماري صرع را معالجه مي کند
گروهي موسيقي را «صنعت» ميدانند و گروهي «علم» و گروهي ديگر آن را «كار»ميدانند. مولوي علم موسيقي را «شهادت» ميدانست. در گذشته كساني كه ميخواستند در مقامي پا بگذارند، بايد از علم موسيقي نيز مطلع ميبودند چنان كه مولوي نيز در مراحل بالا به امر استادش به دنبال موسيقي رفت و بعد از آن موسيقي را براي خود چون «شهادت» دانست.
به گزارش تبيان ، «حاتم عسگري»، محقق و پژوهشگر موسيقي، در نشست اخير نمايش و بررسي صد فيلم مستند حميدرضا اردلان از موسيقيدانان نواحي ايران كه به نمايش فيلم «ميرزا علي شيروطالبي»، آوازخوان منطقه ديلمان اختصاص داشت، با بيان مطلب بالا گفت: موسيقي كاربردهاي گوناگون دارد. از جمله وسيله قرار گرفتن روح و روان است در عالم خوشي. بايد آن را مانند ذكري دانست كه عدهاي آن را بيان مي كنند. به همين جهت است كه در تمام مراكزعلمي و مذهبي موسيقي حرف اول را ميزند.
به اعتقاد عسگري، زندگيما با موسيقي شروع ميشود و تا پايان عمر با ما ميماند.
او افزود: جز اين هم نميتواند باشد، چرا كه موسيقي يكي از داروهاي روح و روان است. بسياري از بزرگان چون افلاطون، سقراط و فارابي به آن نظر داشتهاند.
اين پژوهشگر معالجه بيمار را يكي از كاربردهاي موسيقي در گذشته دانست و گفت: در قديم با موسيقي بيماريها را علاج ميكردند. من خود دو بار اين كار را انجام دادم و با موسيقي بيماري صرع دو تن از شاگردانم را معالجه كردهام.
او ادامه داد: با اين حال علم قديم ما – به علت مناسبتهايي كه در گذشته وجود داشته - هيچگاه مكتوب نشده است.
عسگري در بخش ديگري از سخنان خود با يادآوري اين نكته كه مرحوم صبا آهنگهاي گيلكي، ديلمان و اميري را جزو رديف قرار داده است، گفت: تعدادي از اين قطعات را مرحوم بنان همراه با اركستر اجرا كرده است. البته هر يك از اين قطعات كه با اركستر اجرا شده حال و هواي خود را از دست داده است اما با اين وجود ميتوان آواز دشتي را نام جديدي دانست كه از دشتستان گرفته شده است.
«حميدرضا اردلان» نيز كه در جلسه بررسي موضوع فيلمش حاضر بود در آغاز اشاره كرد كه تكنولوژي در كشور ما نه بومي كه تزريقي است. همين امر باعث شده تا اركان فرهنگي خود را در نحلههاي فرهنگي ببينيم و اين ضربات بسياري به فرهنگ ما زده است.
وي اضافه كرد: در منطقه ديلمان كوههايي وجود دارد كه داراي حيات هستند . وقتي در اين كوهها آواز خوانده ميشود با كوير شرق و جنوب متفاوت است، زيرا در كوير تحريرها كشدارتر ميشود، چرا كه «آواز» با طبيعت و شور انسان از طبيعت مرتبط است. زيرا مباني عقلي در آن شكل پيدا كرده و قبل از دستگاهها و رديف، تحرير آوازها مسلط بر لطافت نبوده و محدودترند.
وي با بيان اين مطلب كه سه واژه است كه جنس موسيقي را به وضوح توضيح ميدهد، گفت: محادثه، محاكات و روايت در موسيقي ايران نقش مهمي ايفا ميكنند اما در حوزهء موسيقي رديفي و هرچه در آن است، ما تنها با «روايت» سروكار داريم و نه محادثه و محاكات.
وي با بيان اين مطلب كه «كريتيك» جهت را به ما نشان ميدهد كه به سمت بقا ميرود يا فن، گفت: «كريتيك به ما ميگويد كه مولانا به سمت بقا و فرهنگ دوران جديد به سمت فنا ميرود.
محمدرضا اصلاني فيلمساز كه از جمله سخنرانان ثابت اين سلسله جلسات است نيز يادآوري كرد كه فرهنگ سه وجه فردي، گروهي و اجتماعي دارد.
ا و گفت: «در نثر واژه به معناي اراده و تعالي است، اما به محض آن كه ميگوييم «فرهنگ» يك نوع تمايز به وجود ميآورد، چون «فرهنگ» متمايزكننده از «غير» و نوعي «هستي» در مقابل «نيستي» است.
اصلاني افزود: وقتي از واژه فرهنگ استفاده ميكنيم، يعني آن كه چيزي به معناي «فرهنگ» هم وجود دارد و اين در حالي است كه هر فرهنگي «خودگزيده» است و براي اين كار موازيني وجود دارد.
وي «فرهنگ» ايران باستان را متصل به «اخلاق» و «نظم» دانست و گفت: «فرهنگ بدون تاريخ معنا ندارد زيرا به دليل اراده معطوف به تعالي همواره در حال زايش و رشد است و به همين دليل در فرهنگ «شك» به وجود ميآيد كه مايه پيشرفت است و بدون آن نميشود گزينش كرد و پيش رفت.
وي در انتها تصريح كرد كه ما «شك»را رها ميكنيم تا به «كريتيك» برسيم . در فارسي كريتيك، نقد است و بايد آن را عملي نقادانه دانست.
به گزارش خبرنگار ما فيلم مستند «ميرزا علي شيروطالبي» روايتگر زندگي نغمه خوان ديلمان است كه باباطاهر شاعر وعارف در دنياي او نماد و تمثيل عارفي است كه با اشعارش ميتوان ره به ذات حق و خدا برد. او در اين فيلم، در كنار وصف زندگي خويش، آواز شرفشاهي و آواز ديگري موسوم به شيرازي را نيز خواند.
تبیان دات نت