سلول‌هاي بنيادي و استفاده از آنها در درمان ضايعات نخاعي

سلول‌هاي بنيادي سلول‌هايي پرتوان با توانايي تمايز به انواع سلول‌هاي مختلف بدن هستند كه از جمله اين قابليت ها، تبديل آنها به سلول‌هاي عصبي و كاربردهاي درماني آنها در ضايعات نخاعي است.

يكي از قابليت‌هاي مهم سلول‌هاي بنيادي تمايز آنها به سلول‌هاي عصبي است اين سلول‌ها به جهت اينكه در بلوغ توانايي تكثير خود را از دست مي‌دهند نمونه‌هاي مناسبي براي بررسي سلولي و مولكولي محسوب مي‌شوند.

سلول‌هاي بنيادي منبع سلولي خوبي به شمار مي‌روند كه آنها را به سمت سلول‌هاي عصبي و درمان برخي ضايعات نخاعي به كار گرفت.

"مريم حاتمي" عضو گروه عصب پژوهشكده رويان در گفت‌وگو با خبرنگار علمي ايرنا گفت يكي از كارهاي تحقيقاتي انجام شده در پژوهشكده رويان استفاده از سلولهاي بنيادي جنيني انسان و موش و تمايز و تكثير آنها در تبديل به سلول‌هاي عصبي و استفاده‌هاي درماني از آنها در محيط آزمايشگاهي است.

وي گفت يكي از طرح‌هاي تحقيقاتي كه در اين زمينه در پژوهشكده رويان به انجام رسيده استفاده از سلول‌هاي بنيادي در تبديل به سلول‌هاي عصبي و استفاده درماني از آنها در ضايعات نخاعي است.

محقق پژوهشكده رويان ادامه داد در اين طرح تحقيقاتي سلول‌هاي بنيادي جنيني انسان را با در نظر گرفتن مكانيزم‌هاي مولكولي و تكويني به سمت پيش‌سازهاي سلول‌هاي عصبي تمايز داده شد و سپس از سلول‌ها براي درمان ضايعات نخاعي در مدل‌هاي آزمايشگاهي استفاده شد.

وي گفت در پژوهشكده رويان با در نظر گرفتن شرايط مختلف سلول‌هاي جنيني انسان را بعد از تمايز به سمت پيش سازيهاي عصبي تمايز داده شد و در محيط آزمايشگاه به رت (موش صحرايي) پيوند زده شد.

در اينكار با در نظر گرفتن عصب داربست‌هاي خارج سلولي و استفاده از اين ساختارها سلول‌هاي بنيادي جنيني انسان در محل ضايعه قرار گرفت و بعد از پنج روز با حاصل شدن بهبودي كامل اولين بازگشت عملكردي در رت (موش صحرايي) مشاهده شد.

محقق پژوهشكده رويان گفت از آنجا كه سلول‌هاي بنيادي جنيني از توانايي بالقوه‌اي در تكثير و تمايز برخوردارند لازم است در آغاز به سمت يك گروه خاص از پيش سازهاي سلولي تمايز يابند و سپس در بحث درمان ضاعيات نخاعي از آنها استفاده شود.

حاتمي افزود استفاده از سلول‌هاي بنيادي در درمان ضايعات نخاعي در محيط آزمايشگاهي بر روي حيوان با موفقيت انجام شده اما استفاده از اين طرح‌ها بر روي انسان با محدوديت‌هايي مواجه است و بايد در مورد آن تحقيقات بيشتري صورت گيرد.

وي گفت از جمله اين محدوديت ها، وجود اين احتمال است كه با پيوند اين سلول‌ها به بدن انسان سيستم دفاعي فرد تحريك شده و منجر به واكنش‌هايي در جهت رد پيوند شود.

به كار بردن سلول‌هاي بنيادي و كاربردهاي درماني آنها در ضايعات نخاعي در مدل حيواني با موفقيت به انجام رسيده است و اين اميدواري وجود دارد كه با مطالعات بيشتر و رفع محدوديت‌ها موجود بر روي انسان نيز عملي شود.