توصيههاي بهداشتي/ نگاهي به خطرات استفاده از پستانك براي كودكان
نهادهاي بهداشتي بينالمللي و داخلي از سالها پيش با استناد به پژوهش- هاي علمي از تغذيه با شير مادر به عنوان يك روش عالي و برتر تغذيه براي شير خواران دفاع ميكنند.
اگر چه بسياري از مادران باآگاهي از مزاياي تغذيه با شير مادر و با اعتماد به توانايي خود به شيردهي روي آوردهاند،اما برخي ديگر نيز با مشكلاتي در شيردهي مواجه ميشوند كه اگر مورد حمايت و كمك قرار نگيرند، موفق نخواهند بود.
بر اساس شواهد و مدارك موجود،يكي از علل عدم موفقيت مادران در شيردهي و قطع زودرس تغذيه با شيرمادر،عادت دادن نوزاد به استفاده از بطري مخصوص شيرخوري و پستانك است.
برخي مادران پس از ترخيص از بيمارستان و برخورد با كوچكترين مشكل در شير دهي، به علت نداشتن اعتماد به نفس و يا توصيه اطرافيان، تغذيه كودك با شير كمكي به وسيله بطري را آغاز ميكنند و يا براي آرام كردن شيرخوار به جاي در آغوش گرفتن او، پستانك در دهانش ميگذارند.
تغذيه نوزاد با استفاده از بطري شير و يا عادت دادن او به مكيدن پستانك سبب ميشود تا ميل مكيدن شيرخوار ارضا شده و در نهايت به قطع شيردهي توسط مادر بيانجامد كه با مخاطرات زيادي براي نوزاد همراه است.
برخي پژوهشهاي صورت گرفته ثابت كرده است كه استفاده از پستانك احتمال ابتلاي نوزاد به عفونت گوش مياني را بيش از ۵۰افزايش ميدهد.
آمارهاي مراجع رسمي حاكي است كه هم اكنون ۲۷/۸درصد از شيرخواران در ايران با استفاده از بطري شير تغذيه ميشوند و ۱۳درصد نيز از پستانك استفاده ميكنند.
دكتر" سوسن ناصري "، استاد دانشگاه علوم پزشكي و متخصص تغذيه در اين زمينه به خبرنگار ايرنا گفت:نتايج مطالعات نشان ميدهد، گرچه استفاده از پستانك در كوتاه مدت ممكن است سبب آرامش شيرخوارشود، اما به دليل عدم تمايل به مكيدن و تحريك پستان و كاهش برداشت شير، موجبات قطع تغذيه با شير مادر را فراهم ميكند.
وي افزود:همچنين مطالعه ديگري نشان داده كه احتمال قطع شيردهي توسط مادراني كه نوزادشان را به مكيدن پستانك عادت ميدهند چهار برابر بيشتر از مادراني است كه اين عادت در نوزادشان وجود ندارد. استفاده ميكنند،احتمال قطع شير مادر در شش ماهگي چهار برابر بيشتر بودهاست.
دكتر ناصري با بيان اينكه عفونت گوش مياني (گوش درد) از جمله معضلات استفاده از پستانك است ، اظهار داشت:مصرف پستانك سبب افزايش خطر عفونت گوش مياني در شير خواران ميشود،به طوري كه در سن سه تا ۱۸ماهگي شير- خواراني كه از پستانك استفاده نكردهاند ۳۳درصد كمتر از سايرين دچار عفونت گوش شدهاند.
وي، عفونت قارچي دهان، برفك و پوسيدگي دندان را از ديگر عوارض پستانك برشمرد و گفت: پستانك سبب حركات غيرطبيعي و تداخل در رشد طبيعي فك و دهان شده و در نتيجه موجب رشد دنداني نامناسب و چفت نشدن دندانها ميشود.
دكترناصري، با بيان اينكه اثرات نامطلوب پستانك برشيرخواران، دايمي است،افزود:اصلاح پيامدهاي آن در مراحل بعدي زندگي به علت آنكه تكامل عضله تحت تاثير قرار ميگيرد، بينهايت مشكل است.
وي تصريح كرد:اين امر باعث ميشود كودك شير مادر را كمتر مصرف كند كه بر هوش او نيز اثرسوء داشته و باعث مشكلات عصبي رفتاري ميشود.